De maatregelen verwijderen respectievelijk passeerbaar maken van barrières voor vis in de KRW-Verkenner geven vaak geen of zelfs een negatief effect op de maatlatscore. In de gevallen dat er wel een positief effect op de maatlatscore berekend wordt, is het effect gering.
Het werkingsmechanisme achter vismigratiemaatregelen is lastig te doorgronden. Dit komt doordat de samenstelling van de visstand in stromende wateren berekend wordt in een aparte balansmodule (black box) binnen de KRW-Verkenner. In onderstaande afbeelding is een schematisatie gemaakt van de berekenin-gen van de maatlatscore voor vis. De onderstreepte factoren zijn direct van invloed op de in de KRW-Verkenner berekende maatlatscore voor vis (EKR Vis).
De samenstelling van de visstand, die bepalend is voor de EKR Vis, wordt berekend op basis van:
- de potentiële aanwezigheid van indicatorsoorten: de aanwezigheid van habitats en daarmee het voorkomen van de afzonderlijke indicatorsoorten wordt bepaald door de aanwezigheid van een specifieke combinatie van stroomsnelheid en diepte binnen een waterlichaam;
- correctiefactor voor antropogene invloeden (schonen en migratiebarrières): het voorkomen van de indicatorsoorten is daarnaast afhankelijk van de intensiviteit van het onderhoud (“schonen”). Hier-voor wordt een correctiefactor gehanteerd. Voor migratiebarrières wordt een aanvullende correctie-factor gehanteerd, maar die geldt specifiek voor één indicatorsoort. Als er benedenstrooms van het waterlichaam een migratiebarrière ligt, komt deze specifieke indicatorsoort niet voor. Als er alleen in het waterlichaam een migratiebarrière ligt, wordt een correctie gemaakt. Migratiebarrières hebben dus geen invloed op het voorkomen van de andere indicatorsoorten.
Geconcludeerd wordt dat berekening van de EKR Vis binnen de KRW-Verkenner sterk bepalend is voor het effect van de maatregel “verwijderen respectievelijk passeerbaar maken van barrières voor vis”. Er is alleen een positief effect van de maatregelen te verwachten als na maatregelen:
1. geen barrières benedenstrooms aanwezig zijn.
2. de juiste diepte en stroomsnelheid aanwezig zijn voor de indicatorsoort voor migratiebarrières;
3. de correctie voor schonen kleiner is dan de correctie voor migratiebarrières.
Als niet aan deze voorwaarden wordt voldaan is er geen effect van de maatregel te verwachten. In de praktijk blijkt dat dit vaak het geval is. Het gaat dan vooral om voorwaarde 1 en 2. De maatregel “ver-wijderen van barrières voor vis” leidt zelfs regelmatig tot een negatief effect op de maatlatscore. Uit de analyse blijkt dat dit altijd te maken heeft met een verandering van de variatie in diepte en stroomsnel-heid binnen een waterlichaam als gevolg van het verwijderen van een barrière.
Deze analyse heeft geleid tot aanbevelingen voor zowel gebruikers als voor de verdere ontwikkeling van de KRW-Verkenner. Deze staan in een uitgebreidere beschrijving (link).
Sebastiaan Schep - Witteveen+Bos
